Paul the Octopus: 2010 Dünya Kupası Tahmin Fenomeni
Discovery Of NatureYazar
Paul, Almanya’nın Oberhausen kentindeki Sea Life akvaryumunda yaşayan bir bayağı ahtapottu (Octopus vulgaris). 2010 FIFA Dünya Kupası sırasında futbol maçları için yapılan eğlencelik “tahminlerle” dünya çapında ün kazandı. Hikâyenin dikkat çekici yanı herhangi bir doğaüstü yetenek değil, sekiz ardışık seçimin sonuçlarla eşleşmiş olmasıdır.
Tahmin Nasıl Yapılıyordu?
Akvaryum görevlileri Paul’un tankına, karşılaşacak iki takımın bayraklarını taşıyan şeffaf kutular koyuyordu. Her kutuda yiyecek olarak bir midye bulunuyordu. Paul’un önce hangi kutuyu açtığı, o takım lehine bir “tahmin” olarak kaydediliyordu. Bu yöntem kontrollü bir biliş deneyi değil, halka yönelik bir akvaryum etkinliğiydi.
2010’da Sekizde Sekiz
Associated Press’in turnuva sonundaki kaydına göre Paul, Almanya’nın yedi Dünya Kupası maçının sonucunu ve İspanya–Hollanda finalini doğru seçti: toplam sekiz doğru seçim. Bunların arasında Almanya’nın Sırbistan ve İspanya karşısındaki yenilgileri de vardı. Final öncesinde Paul İspanya kutusunu seçti; İspanya maçı 1-0 kazanarak dünya şampiyonu oldu.
Bu İstatistiksel Olarak Ne Anlama Geliyor?
Paul’un başarısı “geleceği bildiğini” göstermez. İki seçenekli sekiz bağımsız seçim tamamen rastgele yapılsaydı sekizinin de doğru gelme olasılığı 1/256 olurdu. Ancak gerçek düzenek bağımsız ve körleştirilmiş bir deney değildi; takım bayraklarının görsel özellikleri, kutuların konumu, yiyecek kokusu ve seçim prosedürü sistematik olarak test edilmedi. Bu sınırlamalar nedeniyle sekiz doğru seçim, bilimsel bir öngörü kanıtından çok sıra dışı bir tesadüf serisi ve popüler kültür fenomenidir.
Ölümü ve Mirası
Paul Ekim 2010’da Sea Life Oberhausen’de öldü. Akvaryum daha sonra onun anısına bir sergi/anıt oluşturdu. Bugün hikâyesi, hayvan davranışından çok insanların rastlantılara anlam yükleme eğilimi ve medya kültürü açısından ilginç bir örnektir.
Ahtapotların gerçekten belgelenmiş biyolojisini karşılaştırmak için dev Pasifik ahtapotunun dağıtık sinir sistemi ve taklitçi ahtapotun dinamik mimikrisi yazılarına geçebilirsiniz. Hayvan davranışının insanlar tarafından nasıl yanlış yorumlanabildiğine klasik bir örnek için Akıllı Hans etkisini de inceleyebilirsiniz.
