Birden Fazla Hayvanı Taklit Eden Ahtapot: Dinamik Mimikrinin Sırrı
Discovery Of NatureYazar
Taklitçi ahtapot (Thaumoctopus mimicus), renk değiştirmekten daha ileri giden savunma davranışlarıyla tanınır. Vücudunun biçimini, kollarının duruşunu ve hareket tarzını değiştirerek çevresindeki bazı zehirli veya tehlikeli hayvanlara benzeyen görüntüler oluşturabilir. İnternette sık tekrarlanan “15 farklı hayvanı taklit ediyor” sayısı popüler kaynaklarda yer alsa da, ilk hakemli çalışma sabit bir 15 tür listesi vermedi. Araştırmaların açıkça gösterdiği şey, türün farklı hayvan modellerini duruma göre taklit edebilmesidir.
2001: Dokuz birey üzerinde belgelenen dinamik mimikri
Mark Norman, Julian Finn ve Tom Tregenza’nın 2001’de Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımladığı çalışma, Endonezya’nın Sulawesi ve Bali bölgelerinde dokuz bireyi filme aldı. Araştırmacılar ahtapotların gündüz açık kum ve çamur zeminlerde yiyecek aradığını ve yırtıcılara açık bu ortamda farklı vücut duruşları kullandığını bildirdi.
Hangi hayvanları taklit ettiği gerçekten gösterildi?
Orijinal çalışma bazı duruşların çevrede yaşayan zehirli hayvanlara açık biçimde benzediğini gösterdi. En çok tartışılan örnekler arasında deniz yılanı, aslan balığı ve yassı balık benzeri biçimler bulunur. Ahtapot bazen kollarını vücudunun çevresine açıp aslan balığı siluetine yaklaşırken, bazen kollarını birleştirip yassı balık gibi yüzebilir.
Tehdide göre taklit seçebiliyor
Davranışın en dikkat çekici kısmı yalnızca biçim değiştirmesi değil, bağlama göre farklı tepki vermesidir. 2001 çalışmasında bir bireyin kendisini taciz eden bölgeci balıklara karşı kollarını deliğe sokup yalnızca iki kolunu dışarıda bırakarak bantlı deniz yılanını andıran bir görüntü oluşturduğu kaydedildi. Bu gözlem, araştırmacıların davranışı “dinamik mimikri” olarak tanımlamasında önemli rol oynadı.
2005: Thaumoctopus mimicus resmen tanımlandı
Hayvanın davranışı bilimsel literatüre 2001’de girmiş olsa da resmi tür tanımlaması Mark Norman ve Frederick Hochberg tarafından 2005’te yayımlandı. Çalışma, türün morfolojik özelliklerinin yeni bir cins kurulmasını gerektirdiğini gösterdi ve Thaumoctopus mimicus adı kabul edildi. WoRMS ve MolluscaBase bugün bu adı geçerli takson olarak listeler.
Derin deniz canlısı değil
Taklitçi ahtapotun bir başka şaşırtıcı özelliği çok derin sularda yaşamamasıdır. Tür; kumlu, çamurlu, bazen nehir ağızlarına yakın sığ deniz tabanlarında görülür. Bu açık ve saklanma alanı görece az habitatlarda kamuflaj, yuva kullanımı ve taklit davranışlarının birlikte çalışması güçlü bir savunma sistemi oluşturur.
Ahtapotların farklı savunma ve hareket stratejilerini karşılaştırmak için Discovery of Nature’daki Dumbo ahtapotu ve Dev Pasifik ahtapotu yazılarına da bakabilirsiniz.
