Fırfırlı Köpekbalığı: Derin Denizin Yılanımsı Köpekbalığı
Discovery Of NatureYazar
Fırfırlı köpekbalığı (Chlamydoselachus anguineus), uzun yılanımsı gövdesi, altı çift solungaç yarığı ve üç uçlu iğne benzeri dişleriyle diğer birçok köpekbalığından kolayca ayrılır. “Canlı fosil” etiketi sık kullanılsa da, bu ifade hayvanın 80 milyon yıldır hiç değişmediği anlamına gelmez. Fırfırlı köpekbalığının soyu çok eskidir; ancak yaşayan tür de diğer canlılar gibi evrimsel değişim geçirmiştir.
Nerede yaşıyor?
Australian Museum kayıtlarına göre tür Atlantik ve Pasifik’in parçalı bölgelerinde yaklaşık 120-1.500 metre derinlikte bulunabilir; en sık 500-1.000 metre civarındaki kıta yamacı sularından bildirilir. Yaklaşık iki metre boya ulaşabilir. Derin sularda yaşaması nedeniyle doğal davranışını doğrudan gözlemek zordur ve tür hakkında bilinenlerin önemli bölümü ağlara takılan bireylerden gelir.
2007’de Japonya’da neden bu kadar dikkat çekti?
Ocak 2007’de Japonya’da kıyıya yakın suda görülen yaklaşık 1,6 metrelik dişi bir fırfırlı köpekbalığı Awashima Marine Park görevlileri tarafından yakalanıp kısa süreliğine havuzda tutuldu ve canlı olarak görüntülendi. Hayvan birkaç saat içinde öldü. Australian Museum bu bireyin büyük olasılıkla ölmek üzere olduğunu ve normal derinlik aralığının dışında bulunduğunu belirtir. Olay, türün ilk veya tek canlı gözlemi değildi; ancak dünya çapında en çok yayılan görüntülerden biri oldu.
Nasıl besleniyor?
İncelenen mide içeriklerinde kalamarlar ile başka köpekbalığı ve vatoz gruplarına ait kalıntılar bulunmuştur. Geniş açılabilen ağzı ve geriye doğru yönelmiş çok sayıda üç uçlu dişi, kaygan avların kaçmasını zorlaştırır. Buna rağmen avını tam olarak nasıl yakaladığına ilişkin birçok popüler anlatı doğrudan doğal ortam gözlemine değil, anatomiden yapılan çıkarımlara dayanır.
Üremesi neden sıra dışı?
Fırfırlı köpekbalıkları yumurtaları dişinin vücudu içinde gelişen canlı doğuran bir üreme sistemine sahiptir. Gebelik süresinin bir yıldan uzun olduğu bilinir ve bazı çalışmalar çok daha uzun olabileceğini öne sürer; ancak kesin süre konusunda veri sınırlıdır. Bir batında genellikle birkaç yavru gelişir.
Derin deniz köpekbalıklarının başka bir sıra dışı örneği için Discovery of Nature’daki goblin köpekbalığı yazısına da bakabilirsiniz.
Derin deniz koşullarının farklı hayvanlarda yarattığı uyumları karşılaştırmak için blobfish’in basınçla ilişkili anatomisini ve dev izopodlarda derin deniz devliğini de inceleyebilirsiniz.
