113 Yıllık Bir Bekleyiş: Fernandina Dev Kaplumbağasının Yeniden Keşfi
Discovery Of NatureYazar
Fernandina dev kaplumbağası (Chelonoidis phantasticus), Galápagos’taki Fernandina Adası’na özgü bir dev kaplumbağa türüdür. Uzun süre yalnızca 1906’da toplanan tek bir bilimsel örnekten biliniyordu. 2019’da adada yaşayan bir dişinin bulunması, türün bir asırdan uzun süren bilimsel kayıt boşluğunun ardından hâlâ yaşadığını gösterdi.
2019’da Bulunan Fernanda
Galápagos National Park Directorate ve Galápagos Conservancy’nin ortak seferinde bulunan dişi daha sonra “Fernanda” olarak adlandırıldı ve korunması için Santa Cruz’daki dev kaplumbağa merkezine götürüldü. Fernanda’nın yaşını kesin olarak belirlemek mümkün değil; popüler kaynaklarda geçen “yaklaşık 100 yaşında” gibi rakamlar yalnızca tahmindir.
2022 Genetik Çalışması Ne Gösterdi?
Communications Biology‘de yayımlanan genom çalışması, Fernanda’nın 1906 örneğiyle aynı benzersiz Fernandina soyuna ait olduğunu doğruladı. Böylece dış görünüşündeki bazı farklılıklara rağmen onun gerçekten Chelonoidis phantasticus olduğu güçlü genomik kanıtla gösterildi.
Başka Birey Var mı?
Şu anda Fernanda bilinen tek yaşayan Fernandina dev kaplumbağasıdır. Galápagos Conservancy’nin 2025 güncellemesi, yeni seferlere rağmen başka bir bireyin henüz doğrulanmadığını belirtiyor. Geçmişte adada kaplumbağa izleri ve dışkı benzeri işaretler rapor edilmiş olsa da, bunlar yaşayan ikinci bir bireyin varlığını kanıtlamıyor.
“Nesli Tükenmişti” Demek Doğru mu?
Tür resmen kesin biçimde yok olmuş sayılmaktan çok, bir yüzyılı aşkın süre boyunca doğrulanmış kayıt bulunmadığı için kayıp ve muhtemelen tükenmiş kabul ediliyordu. Fernanda’nın bulunması bu belirsizliği ortadan kaldırdı, ancak tek bilinen birey olması türün geleceğini son derece kırılgan bırakıyor.
Uzun kayıt boşluklarının modern yöntemlerle nasıl kapatıldığını karşılaştırmak için Attenborough ekidnasının kamera tuzaklarıyla yeniden belgelenmesini ve kelakantın 1938’de yaşayan bir soy olarak tanınmasını okuyabilirsiniz.
