Attenborough Ekidnası: 62 Yıl Sonra Kamerayla Yeniden Belgelendi

Attenborough’nun uzun gagalı ekidnası (Zaglossus attenboroughi), Endonezya’nın Papua bölgesindeki Cyclops Dağları’ndan bilinen yumurtlayan bir memelidir. Tür 1998’de bilimsel olarak adlandırıldı; tanımın temelini 1961’de Gunung Rara’dan toplanmış müze örneği oluşturuyordu. Bu örnekten sonra onlarca yıl boyunca türün yaşadığına dair bilimsel fotoğraf veya genetik kanıt elde edilemedi.
Tamamen “Kayıp” mıydı?
Bilimsel kayıt boşluğu, yerel bilginin de yok olduğu anlamına gelmiyordu. 2007’de ekidnaların yiyecek ararken bıraktığı burun izleri bulundu; 2017–2018’de yapılan yerel ve Yerli bilgi araştırmalarında da yakın dönem gözlemleri kaydedildi. 2025 tarihli npj Biodiversity çalışması, kamera tuzaklarının nereye yerleştirileceğini belirlerken bu bilgilerin doğrudan kullanıldığını vurguluyor.
2022 ve 2023 Kamera Çalışmaları
2022’de 11 kamera toplam 659 kamera-gecesi çalıştı ancak ekidna görüntüsü elde edilmedi. Araştırmacılar 2023’te örneklemeyi yüksek rakımlara genişletti ve 73 kamera ile toplam 11.869 kamera-gecesi veri topladı. Sonuçta altı kamerada 26 bağımsız kayıt olayına ait 110 fotoğraf ve 15 video elde edildi.
Tür Kimliği Nasıl Doğrulandı?
Görüntülerdeki hayvanların ayak parmağı ve vücut özellikleri, Cyclops Dağları’ndan tarihsel olarak bilinen Z. attenboroughi ile karşılaştırıldı. Makale, 2023 kayıtlarını türün 62 yıl sonra elde edilen ilk modern bilimsel görüntü kanıtı olarak sunuyor.
Koruma Durumu
Attenborough’nun uzun gagalı ekidnası Kritik Tehlikede (Critically Endangered) kabul ediliyor. Bilinen dağılımının çok sınırlı olması, avlanma ve habitat baskıları tür için ciddi risk oluşturuyor. Yeniden belgelenmesi, popülasyonun güvence altında olduğu anlamına gelmiyor; tam tersine, koruma planlaması için başlangıç verisi sağlıyor.
Modern yeniden keşif çalışmalarını karşılaştırmak için Fernandina dev kaplumbağasının genomla doğrulanmasını, cahow’un uzun koruma hikâyesini ve Chaco pekarisinin fosilden canlı popülasyona uzanan öyküsünü okuyabilirsiniz.



