Dev Sıçan Sanılan Gülümseyen Marsupial: Quokka
Discovery Of NatureYazar
Quokka (Setonix brachyurus), kanguru ve wallabylerle aynı Macropodidae familyasında yer alan, Batı Avustralya’ya özgü küçük bir keseli memelidir. Sosyal medyada sık sık “dünyanın en mutlu hayvanı” diye tanıtılır; ancak bu ifade bilimsel bir davranış tanımı değildir. Fotoğraflarda gülümsüyormuş gibi görünmesi yüz ve ağız anatomisinin oluşturduğu bir izlenimdir.
Rottnest Island adı quokkalardan geliyor
Quokka ile ilgili en sağlam tarihsel kayıtların başında 1696’daki Willem de Vlamingh seferi gelir. Rottnest Island Authority’nin tarih sayfasına göre Hollandalı denizci de Vlamingh adaya çıktığında gördüğü hayvanları büyük sıçanlara benzetti ve adaya “Rottenest” yani “sıçan yuvası” anlamına gelen adı verdi. Ada bugün de bu Avrupalı adıyla bilinse de Whadjuk Noongar halkının geleneksel adı Wadjemuptur.
Quokka aslında küçük bir wallaby
Australian Museum, quokkayı en küçük wallabylerden biri olarak tanımlar. Gövde uzunluğu yaklaşık 40-54 santimetre, kuyruk uzunluğu 25-31 santimetre civarındadır. Bitkisel beslenir; otlar, yapraklar ve çeşitli bitki materyalleri diyetinin temelini oluşturur. Genellikle gece ve alacakaranlık saatlerinde daha aktiftir. Kısa kuyruğuna rağmen küçük ağaç ve çalılara tırmanabildiği de kaydedilmiştir.
Sadece Rottnest Adası’nda yaşamıyor
Quokka denince akla çoğunlukla Rottnest Adası gelse de tür yalnızca burada bulunmaz. Batı Avustralya’nın güneybatısında anakarada da parçalı popülasyonlar vardır; ayrıca Bald Island önemli ada popülasyonlarından birini barındırır. Batı Avustralya’nın koruma kurumları, türün geçmişte anakarada çok daha geniş bir alana yayıldığını, zaman içinde dağılımının ciddi biçimde daraldığını bildirir.
Neden “Hassas” sınıfında?
Quokka IUCN değerlendirmelerinde Hassas (Vulnerable) kategorisinde yer alır. Ada popülasyonları bazı yırtıcılardan görece korunmuş olsa da anakaradaki quokkalar habitat kaybı ve parçalanması, yangın rejimindeki değişiklikler ve özellikle tilki ile yabani kedi gibi istilacı yırtıcıların baskısıyla karşı karşıyadır. Bu nedenle Rottnest’te turistlerin sık görmesi, türün genel olarak güvende olduğu anlamına gelmez.
Quokka selfie’si çekerken neye dikkat edilmeli?
Rottnest’te quokkalar insanlara alışkın görünebilir; fakat yabani hayvanlardır. Ziyaretçilerin hayvanları beslememesi, dokunmaması ve fotoğraf için davranışlarını yönlendirmeye çalışmaması gerekir. İnsan yiyecekleri doğal beslenmelerini bozabilir. En doğru yaklaşım, hayvana mesafe bırakıp kendi davranışını sürdürmesine izin vermektir.
Avustralya’nın sıra dışı keselileri hakkında daha fazla bilgi için Discovery of Nature’daki numbat ve Tazmanya kaplanı yazılarına da bakabilirsiniz.
