Numbat: Günde 20 Bin Termit Yiyen Gündüzcü Avustralya Keselisi
Discovery Of NatureYazar
Numbat (Myrmecobius fasciatus), Avustralya’nın en sıra dışı keselilerinden biridir. Yaklaşık yarım kilogram ağırlığındaki bu küçük memeli, neredeyse bütünüyle termitlerle beslenmeye özelleşmiştir. Avustralya Çevre Bakanlığı’na göre yetişkin bir numbat günde yaklaşık 15.000-20.000 termit tüketebilir. Ayrıca çoğu keseli memelinin aksine gündüz aktiftir; fakat “gündüz yaşayan tek keseli” değildir.
Termit uzmanı nasıl besleniyor?
Numbat güçlü ön pençeleriyle toprağı ve çürümüş odunu açar, ardından uzun ve yapışkan dilini termit galerilerine sokar. Aktivite saatleri termitlerin toprağın üst katmanlarına ne zaman yaklaştığıyla yakından ilişkilidir. Bu yüzden gün içindeki beslenme düzeni mevsime göre değişebilir. Termitler azaldığında başka büyük besin kaynaklarına kolayca geçememesi, türü habitat değişikliklerine karşı hassaslaştırır.
Nerede yaşıyor?
Numbatlar geçmişte Avustralya anakarasının geniş bir bölümüne yayılmıştı. Günümüzde doğal, kendi kendini sürdüren ana popülasyonları Batı Avustralya’nın güneybatısında bulunur. Ayrıca Güney Avustralya ve Yeni Güney Galler’de yırtıcılardan arındırılmış çitli koruma alanlarına yeniden yerleştirilmiş popülasyonlar vardır. Yaşam alanları termit açısından zengin okaliptüs ormanları ve ağaçlık alanlarla ilişkilidir; içi boş kütükler ve oyuklar hem sığınak hem de termit habitatı sağlar.
Neden nesli tehlikede?
Avustralya’nın EPBC sistemi numbatı Endangered — Nesli Tehlikede olarak listeler. Türün tarihsel çöküşünde Avrupa’dan getirilen kızıl tilkiler başlıca etkenlerden biri oldu. Günümüzde yabani kediler, habitat kaybı ve parçalanması, yoğun ve sık yangınlar ile sığınak sağlayan ölü odunların azalması da önemli tehditlerdir.
Koruma çalışmaları sonuç veriyor mu?
1970’lerin sonlarında Batı Avustralya’da toplam sayının yaklaşık 300 bireye kadar düştüğü tahmin ediliyordu. Uzun süreli tilki kontrolü, korunan alan yönetimi ve yeniden yerleştirmeler sayesinde sayı daha sonra yükseldi; Avustralya hükümetinin değerlendirmesi 2020 civarında vahşi popülasyonun 1.400’ün üzerine çıktığını bildirir. Bu toparlanma önemli olsa da toplam nüfus hâlâ küçüktür ve aktif yırtıcı kontrolüne büyük ölçüde bağımlıdır.
Avustralya keselilerinin başka örnekleri için Discovery of Nature’daki quokka ve Tazmanya kaplanı yazılarına da bakabilirsiniz.
