Te Papa Müzesi'nde sergilenen Antarktik dev kalamarı (Mesonychoteuthis hamiltoni).
Bilimsel Keşifler

Balina Midelerinden Bilinen Canavar: Antarktik Dev Kalamarın İlk Tam Örneği

Antarktik dev kalamarı (Mesonychoteuthis hamiltoni)
Antarktik dev kalamarı (Mesonychoteuthis hamiltoni), Te Papa Tongarewa, Wellington. Fotoğraf: Scotted400, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Antarktik dev kalamarı (Mesonychoteuthis hamiltoni), İngilizcede colossal squid olarak bilinen ve dev kalamardan (Architeuthis dux) ayrı bir kafadanbacaklı türüdür. Bilim dünyası türü ilk kez 1925‘te, bir kaşalotun midesinden çıkarılmış iki kol tacına dayanarak tanımladı. Bu nedenle uzun süre hayvanın bütün vücut yapısı yalnızca parçalı örneklerden tahmin edilebildi.

İlk Tam Örnek 2003’te Geldi

Te Papa’nın kayıtlarına göre ilk tam örnek 1 Nisan 2003‘te Antarktika sularında bir Yeni Zelanda balıkçı teknesi tarafından yakalandı. Bu birey ergin olmayan bir dişiydi. Dolayısıyla “ilk tam örnek 2007’de bulundu” ifadesi doğru değildir.

2007’deki Dev Birey

Şubat 2007’de San Aspiring adlı uzun olta teknesi Ross Denizi’nde bir Antarktika dişbalığına tutunmuş çok büyük bir Mesonychoteuthis bireyi yakaladı. Hayvan yüzeye çıkarılırken ölmek üzereydi ve bilimsel örnek olarak korundu. İlk tartım yaklaşık 495 kilogram gösterdi; ancak örnek donmuş halde buz içerdiğinden Te Papa daha gerçekçi ağırlığın yaklaşık 470 kilogram olduğunu belirtiyor.

Olgun Bir Dişi miydi?

Eski popüler anlatılarda 2007 örneği “ilk tam, olgun yetişkin” olarak geçebiliyor. Te Papa’nın güncel değerlendirmesi bunun doğru olmadığını gösteriyor: birey submature, yani henüz tam olgunlaşmamış bir dişiydi. Bu ayrım önemlidir; türün erişkin boyutu ve üreme biyolojisi hakkında hâlâ büyük bilgi boşlukları vardır.

2014’te Üçüncü Büyük Örnek

2014’te yine San Aspiring tarafından benzer büyüklükte başka bir dişi yakalandı. Tentakülleri eksik olsa da gövdesi büyük ölçüde korunmuştu ve Te Papa’da incelendi. Müzenin koleksiyonunda bugün birden fazla Mesonychoteuthis örneği bulunuyor; 2007 bireyi halka açık sergide yer alıyor.

Neden Hâlâ Gizemli?

Türün biyolojisi hâlâ zayıf biliniyor; büyük bireylerin çok azı bilimsel olarak incelenebildi. Gözleri, güçlü gagası ve kancalı tentakülleri derin ve soğuk Güney Okyanusu yaşamına uyumları hakkında ipuçları veriyor, ancak büyüme hızı, yaşam süresi ve doğal avlanma davranışlarının önemli kısmı hâlâ araştırma konusu.

Diğer büyük ve derin deniz kafadanbacaklılarıyla karşılaştırmak için dev kalamarın doğal ortamda ilk görüntülerini, Dumbo ahtapotunun derinlik rekorlarını ve vampir kalamarın sıra dışı beslenmesini okuyabilirsiniz.

Kaynaklar

Benzer İçerikler