Bilim İnsanlarının “Sahte” Sandığı Hayvan: Ornitorenk
Discovery Of NatureYazar
Ornitorenk (Ornithorhynchus anatinus) Avustralya’nın yerli halkları tarafından çok daha uzun süredir biliniyordu; Avrupa bilim dünyasında ise 18. yüzyılın sonunda büyük bir sınıflandırma tartışmasına yol açtı. Ördek benzeri gagası, yoğun kürkü, perdeli ayakları ve kunduzu andıran kuyruğu, ilk gönderilen derilerin sahte bir taksidermi ürünü olabileceği şüphesini doğurdu.
Bilim İnsanları Gerçekten “Sahte” mi Sandı?
Natural History Museum, Avrupa’ya ilk deri ve çizimler ulaştığında bazı doğa bilimcilerin hayvanın bir aldatmaca olabileceğinden şüphelendiğini doğruluyor. Ancak George Shaw örneği gerçek bir hayvan olarak kabul etti ve 1799’da onu bilimsel olarak Platypus anatinus adıyla tanımladı. Shaw’ın gagayı makasla kesip dikiş aradığı şeklindeki sık tekrarlanan hikâyenin ise güvenilir birincil kaynaklarda açık bir belgesi bulunmuyor.
Adı Neden Değişti?
Platypus cins adı daha önce bir böcek grubu için kullanılmıştı. Johann Friedrich Blumenbach 1803’te hayvan için Ornithorhynchus paradoxus adını yayımladı. Zoolojik adlandırma kuralları sonucunda günümüzde kabul edilen ad Ornithorhynchus anatinus oldu; Shaw’ın tür adı anatinus önceliğini korudu.
Yumurta Bırakan Bir Memeli
Ornitorengin memeli olduğu kabul edilse de yumurtlayıp yumurtlamadığı 19. yüzyılda uzun süre tartışıldı. Bugün ornitorenk ve ekidnaların Monotremata adı verilen yumurtlayan memeli grubunu oluşturduğu biliniyor. Dişiler yumurta bırakır; yavrular çıktıktan sonra meme başı bulunmayan süt bezlerinden salgılanan sütle beslenir.
“Memeli ile Sürüngen Arasındaki Geçiş Canlısı” Değil
Ornitorenk bazen “memeliler ile sürüngenler arasındaki yaşayan geçiş formu” gibi anlatılır. Bu ifade evrimsel olarak yanıltıcıdır. Ornitorenk modern ve özelleşmiş bir memelidir; monotremeler diğer yaşayan memeli soylarından çok erken ayrılmış bir dalı temsil eder. Yumurta bırakma gibi atasal özellikleri korurken elektroresepsiyon ve erkeklerde zehirli mahmuz gibi kendilerine özgü özellikler de geliştirmişlerdir.
